Dozaj Nedir?

 

Dozaj, safkan İngiliz atlarının soyağaçlarında varolan önemli aygırların soyağacındaki yerine dayanarak yapılan matematiksel bir analiz yöntemidir.

 

Önemli Aygırlar Hangileridir?

 

Atçılık tarihinde bir çok önemli aygır bulunsa da Dozaj hesabında dikkate alınan aygırlar geçen yüzyıl içinde bir çok yavru vererek önemli bir yer teşkil eden ve Chefs-De-Race olarak bilinen bir listede yer alan aygırlardır.

 

Abernant (B) Dark Ronald (P) MILL REEF (C/S) Round Table (S)
Ack Ack (I/C) Discovery (S) MONSUN (C/S) ROYAL ACADEMY (B/I)
Admiral Drake (P) Djebel (I) Mossborough (C) Royal Charger (B)
Alcantara II (P) Donatello II (P) Mr. Prospector (B/C) Run the Gantlet (P)
Alibhai (C) Double Jay (B) My Babu (B) Sadler's Wells (C/S)
Alizier (P) Dr. Fager (I) Nashua (I/C) Sardanapale (P)
Alycidon (P) Eight Thirty (I) Nasrullah (B) Sea-Bird (S)
Alydar (C) Ela-Mana-Mou (P) Native Dancer (I/C) Seattle Slew (B/C)
A.P. INDY (I/C) Equipoise (I/C) Navarro (C) Secretariat (I/C)
Apalachee (B) Exclusive Native (C) Nearco (B/C) Sharpen Up (B/C)
Asterus (S) Fair Play (S/P) Never Bend (B/I) Shirley Heights (C/P)
Aureole (C) Fair Trial (B) Never Say Die (C) Sicambre (C)
Bachelor's Double (S) Fairway (B) Nijinsky II (C/S) Sideral (C)
Bahram (C) Fappiano (I/C) Niniski (C/P) Sir Cosmo (B)
Baldski (B/I) Forli (C) NoDOUBLE (C/P) Sir Gallahad III (C)
Ballymoss (S) Foxbridge (P) Noholme II (B/C) Sir Gaylord (I/C)
Bayardo (P) Full Sail (I) Northern Dancer (B/C)   Sir Ivor (I/C)
Ben Brush (I) Gainsborough (C) Nureyev (C) SMART STRIKE (I/C)
Best Turn (C) Gallant Man (B/I) Oleander (S) Solario (P)
Big Game (I) GIANT'S CAUSEWAY (C)  Olympia (B) Son-In-Law (P)
Black Toney (B/I) Graustark (C/S) Orby (B) Speak John (B/I)
Blandford (C) Grey Dawn II (B/I) Ortello (P) Spearmint (P)
Blenheim II (C/S) Grey Sovereign (B) Panorama (B) Spy Song (B)
Blue Larkspur (C) Gundomar (C) Persian Gulf (C) Stage Door Johnny (S/P) 
Blushing Groom (B/C) Habitat (B) Peter Pan (B) Star Kingdom (I/C)
Bois Roussel (S) Hail To Reason (C) Petition (I) Star Shoot (I)
Bold Bidder (I/C) Halo (B/C) Phalaris (B) Sunny Boy (P)
Bold RuCKUS (I/C) Havresac II (I) Pharis II (B) Sunstar (S)
Bold Ruler (B/I) Heliopolis (B) Pharos (I) Sweep (I)
Brantome (C) Herbager (C/S) Pia Star (S) Swynford (C)
British Empire (B) High Top (C) Pilate (C) T.V. Lark (I)
Broad Brush (I/C) His Majesty (C) PLEASANT COLONY (i) Tantieme (S)
Broomstick (I) Hoist The Flag (B/I) Polynesian (I) Teddy (S)
Bruleur (P) Hurry On (P) Pompey (B) The Tetrarch (I)
BuckAROO (B/i) Hyperion (B/C) Precipitation (P) Ticino (C/S)
Buckpasser (C) Icecapade (B/C) Pretense (C) Tom Fool (I/C)
Bull Dog (B) Indian Ridge (I) Prince Bio (C) Tom Rolfe (C/P)
Bull Lea (C) In Reality (B/C) Prince Chevalier (C) Tourbillon (C/P)
Busted (S) Intentionally (B/I) Prince John (C) Tracery (C)
Caro (I/C) In the Wings (C/S) Princequillo (I/S) Traghetto (I)
CARSON CITY (b/i) Key to the Mint (B/C)   Prince Rose (C) Tudor Minstrel (B)
Chateau Bouscaut (P) Khaled (I) Promised Land (C) Turn-to (B/I)
Chaucer (S) King Salmon (I) Rabelais (P) Ultimus (B)
CHIEF'S CROWN (I/S) KingMAMBO (C/S) RaINBOW QUEST (c/S) unbridled (B/I)
Cicero (B) King's Bishop (B/I) Raise A Native (B) Vaguely Noble (C/P)
Clarissimus (C) La Farina (P) Reliance II (S/P) Vandale (P)
CoDEX (I/C) Le Fabuleux (P) Relko (S) Vatellor (P)
Colorado (I) LOST CODE (B/I) Reviewer (B/C) Vatout (S)
Congreve (I) Luthier (C) Ribot (C/P) Vieux Manoir (C)
Count Fleet (C) Lyphard (C) Right Royal (S) War Admiral (C)
Court Martial (B) Mahmoud (I/C) Riverman (I/C) What A Pleasure (B)
Creme dela Creme (C/S)   Man O' War (S) Roberto (C) Wild Risk (P)
Crepello (P) Massine (P) Rock Sand (C/S) Worden (S)
Damascus (I/C) Midstream (C) Roman (B/I)   
Danzig (I/C) Mieuxce (P) Rough'n Tumble (B/C)   

Soyağacında bu aygırlar bulunan safkanların dozaj hesabı yapılırken 1. derecede yakınlıkta 16, ikinci derecede yakınlıkta 8, üçüncü derecede yakınlıkta 4 ve dördüncü derece yakınlıkta 2 katsayısı kullanılır. Yukarıdaki tabloda aygırların yanında görülen harfler şunları simgeler :

 

B : Brilliant : 1200m. ve daha kısa mesafelerde başarılı

 I : Intermediate : 1400 - 1800m mesafelerde başarılı

C : Classic : 2000 - 2400m mesafelerde başarılı

S : Solid : 2600 - 3200m mesafelerde başarılı

P : Professional : 3400m ve daha uzun mesafelerde  başarılı

 

Chefs-De-Race listesinde yer alan atlar bu özelliklerine göre sınıflandırılmışlardır. Bazı aygırlar birden fazla grupta yer alabilirler, bu durumda dozaj hesapları yapılırken kullanılan katsayılar bu iki özellik arasında paylaştırılır.

 

Dozaj Profili Nasıl Çıkarılır?

 

Herhangi bir safkanın dozaj profili hesaplanırken bu safkanın 4 seviye geriye doğru soyağacı çıkarılır ve hem soyağacında yer alan hem de Chefs-De-Race listesinde bulunan aygırlar bu hesaplamada kullanılır. Aşağıdaki örnekte SHEER INNOCENCE adlı safkanın soyağacı ve dozaj profilinin nasıl hesaplandığını görebilirsiniz. Koyu renkle gördüğünüz aygırlar Chefs-De-Race listesinde de yer alırlar ve bu aygırların yanında özellikleri de gösterilmiştir.

 

Örneğin 1. seviyede babası olan Shirley Heights hem C hem de P özelliği taşıdığı için bu seviyenin katsayısı olan 16 ikisi arasında 8’er puan olmak üzere paylaştırılmıştır.

 

 

 

1. Seviye

2.Seviye

3.Seviye

4.Seviye

SHIRLEY HEIGHTS(CP)

MILL REEF(CS)

NEVER BEND(BI)

NASRULLAH(B)

LALUN

MILAN MILL

PRINCEQUILLO(IS)

VIRGINIA WATER

HARDIEMMA

HARDICANUTE

HARD RIDDEN

HARVEST MAID

GRAND CROSS

GRANDMASTER

BLUE CROSS

VARISHKINA

DERRING-DO

DARIUS

DANTE

YASNA

SIPSEY BRIDGE

ABERNANT(B)

CLAUDETTE

VARINIA

CHARLOTTESVILLE

PRINCE CHEVALIER(C)

NOORANI

EYEWASH

BLUE PETER

ALL MOONSHINE

 

Bu soyağacında yeralan ve hesaplamalarda kullanıcalak aygırları şu şekilde sıralayabiliriz.

 

Katsayı

Aygır

B

I

C

S

P

16

SHIRLEY HEIGHTS

-

-

8

-

8

8

MILL REEF

-

-

4

4

-

4

NEVER BEND

2

2

-

-

-

2

NASRULLAH

2

-

-

-

-

2

PRINCEQUILLO

-

1

-

1

-

2

ABERNANT

2

-

-

-

-

2

PRINCE CHEVALIER

-

-

2

-

-

 

Toplam

6

3

14

5

8

 

Böylece SHEER INNOCENCE’in dozaj profili 6-3-14-5-8 toplamda da 36 olmuştur. Bu profile bakarak bu safkanın C (Classic) puanlarının yüksekliğinden 2000 - 2400m mesafelerde başarılı olacağı sonucu çıkarılabilir.

 

Dozaj Index (Dosage Index - DI)Ne Demektir?

 

Dozaj profilindeki B ve I katsayıları hız puanları olarak, S ve P katsayıları da dayanıklılık puanları olarak adlandırılırlar. C katsayısı ie her ikisine eşit olarak dağıtılır. Dozaj index de hız ve dayanıklılık puanlarının birbirine göre oranını ifade eder.

 

Örneğin SHEER INNOCENCE’in hız puanı = 6 + 3 + (14/2) = 16 iken, dayanıklılık katsayısı (14/2) + 5 8 = 20’dir. Buna göre dozaj index’i de 16/20= 0.8’dir. Bu arakamın büyük çıkması atın hızının dayanıklılığına göre çok daha üstün olduğunu ve kısa mesaferde daha başarılı olabileceğini gösterir. Tam tersi ise yani bu rakamın 0’a yakınlaşması uzun mesafelerde başarılı olabileceğini gösterir. Ancak tek başına bu orana bakmamalı aynı zamanda dozaj profilindeki puanların da yüksek olması beklenmelidir.

 

Dağılım Merkezi (Center Of Distribution – CD) Ne Demektir?

 

Dağılım merkezi bir atın doaj profilindeki denge noktasını belirler. Bir safkanın CD’sine bakarak ideal koşu mesafesi hakkında fikir sahibi olunabilir. Doğacak bir tayın hangi mesafeye yatkın olacağı konusunda fikir sahibi olmak için bu atın anne ve babasından gelen dozaj puanlarından hesaplanılacak CD'ye bakılabilir. Hesaplama yöntemi aşağıdaki formulde gösterilmiştir.

[(B * 2) + I] - [S + (P * 2)] / Toplam Puanlar

Örneğin SHEER INNOCENCE’in profilindeki puanları bu formulde yerine koyarsak : [(6 * 2) + 3] – [5 + (8 * 2)] / 36 = -0.17 olarak hesaplanır. Buna göre bu safkanın dağılım merkezi 0 ile –1 arasında yani C ile S arasındadır. Bu da bu safkanın ideal mesafesinin 2400m civarında olduğunu gösterir.

B

I

C

S

P

+2

+1

0

-1

-2

 

Dağılım Merkezi (CD)’ni Bilmenin Avantajları Nedir?

 Aşağıdaki tablo her bir 100 metreye karşılık gelen Dağılım Merkezini göstermektedir.

100metre

8...10...12...14...

16...18..20...22.

..24...26..28

..30...32...34...

36+

CD =

+2

+1

0

-1

-2

 

B

I

C

S

P

Bu hesaplamaların Türkiye’deki atlarla ve koşularla daha detaylı analizini yaparak sizlere yararlı olma çabasında olacağız. Böylece özellikle kısrak sahiplerinin rastgele aygır seçmek yerine daha bilimsel yöntemler kullanarak daha iyi nesiller üretilmesine katkıda bulunacaklarına inanıyoruz.

 

İngiliz atları için yapılan bu çalışmanın Arap atları için de yapılabilmesi için temel zorluk Chefs-De-Race gibi üzerinde bütün dünyanın mutabık kaldığı önemli aygırlar listesinin bulunmayışıdır. Bizler bu konuda en azından Türkiye’de yapılmış önemli koşuları kazanan atları dikkate alarak bu tip bir çalışma yapmayı planlıyoruz.

 

Bu çalışmamıza katkıda bulunabilecek, bizlere fikir verebilecek herkesin bizimle iletişime geçmesini rica ederiz.

 

Piyasada kendilerini bu konuda profesyonel ilan edip, at sahiplerinden herbir at için dozaj analizi yaparak paralar kazanmaya çalışan ve bizim çalışmalarımıza iftiralar atan kişiler olduğunu görüyoruz. Bu kişileri son derece iyi anlıyoruz, çıkarlarına çomak sokmuş olduk. Yaptığımız çalışmalarda başkaları gibi hiçbir zaman otorite olduğumuzu iddia etmedik. Bu sitenin kullanıcılarıyla var olduğunu, onlar sayesinde her zaman en güzele, en doğruya, en hızlıya ulaşabileceğimizi iddia ettik ve pedigri konusunda da aynı şekilde düşünüyoruz. Biz bilim insanlarıyız ve bilimsel üretim paylaşmakla, hataları beraberce ortaya koymakla olur. Bizlere hatalarımızı bize hakaret etmek için kullanacak insanlar değil, bunları düzeltmek için yardımcı olacak insanlar gerekiyor ve eminiz ki at yarışı dünyası bilime inanan aydın insanların dünyasıdır, bir grup hurafeci, dedikoducu ve çıkarcının değil.

 

http://www.beygir.com/